१.वाढत्या फोटोव्होल्टेइक उद्योगामागील छुपे धोके

अलिकडच्या वर्षांत, जागतिक फोटोव्होल्टेइक बाजारपेठ रॉकेटप्रमाणे आश्चर्यकारक वेगाने वाढत आहे. मला अजूनही आठवते की, पाच वर्षांपूर्वी जेव्हा मी जर्मनीतील सौर ऊर्जा प्रदर्शनात गेलो होतो, तेव्हा मुख्य प्रवाहातील मॉड्यूलची शक्ती सुमारे ३०० वॅट होती. आता, ६०० वॅटपेक्षा जास्त क्षमतेचे बायफेशियल मॉड्यूल दिसणे ही काही असामान्य गोष्ट नाही. तथापि, या स्थापनेच्या तेजीत, एका महत्त्वाच्या मुद्द्याकडे अनेकदा दुर्लक्ष केले जाते - तो म्हणजे प्रणालीचे संरक्षण.

गेल्या वर्षी, आमच्या कंपनीने तुर्कस्तानमधील एक प्रकरण हाताळले: एक ५ मेगावॅट क्षमतेचे जमिनीवर उभारलेले वीज केंद्र. ग्रीडला जोडल्यानंतर तीन महिन्यांतच, एकापाठोपाठ चार इन्व्हर्टर जळाले. जागेवर केलेल्या तपासणीत असे आढळून आले की, मालकाने डीसी बाजूला सर्ज प्रोटेक्शन डिव्हाइसेस न बसवून खर्च वाचवला होता. अंतिम नुकसान २,००,००० अमेरिकन डॉलर्सपेक्षा जास्त होते, जे शेकडो उच्च-श्रेणीचे सर्ज प्रोटेक्शन डिव्हाइसेस खरेदी करण्यासाठी पुरेसे होते. उद्योगात असे धडे मिळणे असामान्य नाही.

२.फोटोव्होल्टेइक प्रणालींना सामोरे जावे लागणारे "व्होल्टेज मारेकरी"

२.१वीज पडणे: सर्वात धोकादायक संकट

हैनानमध्ये मला मत्स्यव्यवसाय-विकिरण ऊर्जा पूरक प्रकल्पाबद्दल माहिती मिळाली. या स्थानिक परिसरात दरवर्षी ९० पेक्षा जास्त दिवस वादळी पाऊस असतो. त्यांच्या ऑपरेशन सुपरवायझरने मला सांगितले की, SPD बसवण्यापूर्वी, दरवर्षी वादळी पावसाच्या हंगामात ते नेहमीच चिंतेत असायचे. सर्वात गंभीर घटना अशी होती की, एका प्रेरित वीजप्रहारामुळे संपूर्ण ॲरेमधील सर्व स्ट्रिंग-टाइप इन्व्हर्टर्स एकाच वेळी बंद पडले होते.

विशेष म्हणजे, बऱ्याच लोकांना वाटते की फक्त थेट वीज पडणेच धोकादायक असते. वास्तविक पाहता, आमच्या निरीक्षण डेटानुसार, ३ किलोमीटरच्या त्रिज्येतील वीज पडल्यास उपकरणांचे नुकसान करण्याइतका शक्तिशाली प्रेरित विद्युत प्रवाह निर्माण होऊ शकतो. ब्राझीलमध्ये एकदा असा एक प्रकल्प होता, जिथे वीज पडण्याचे ठिकाण शेजारच्या शेतावर होते, तरीही त्यामुळे फोटोव्होल्टेइक प्रणालीचे सर्व मॉनिटरिंग मॉड्यूल निकामी झाले.

२.२ग्रिडमधील चढउतार: एक अदृश्य मारेकरी

गेल्या वर्षी व्हिएतनाममधील एका रूफटॉप प्रकल्पाच्या कार्यान्वयनामध्ये सहभागी असताना, आम्ही एक आश्चर्यकारक माहिती नोंदवली: विजेच्या सर्वाधिक वापराच्या काळात स्थानिक पॉवर ग्रिडमधील व्होल्टेजचा चढ-उतार अनेकदा १५% पेक्षा जास्त असायचा. व्होल्टेजमधील हा सततचा बदल, तात्कालिक व्होल्टेज वाढीपेक्षा उपकरणांच्या आयुर्मानासाठी अधिक हानिकारक असतो.

अधिक त्रासदायक समस्या म्हणजे फोटोव्होल्टेइक प्रणालीद्वारेच निर्माण होणारा सर्ज करंट. आठवा, एकदा एका विशिष्ट ब्रँडच्या इन्व्हर्टरची चाचणी करत असताना, शटडाउनच्या वेळी त्याने निर्माण केलेला व्होल्टेज स्पाइक हा निर्धारित व्होल्टेजच्या प्रत्यक्षात चौपट होता! अशा प्रकारचा 'स्व-निर्मित आणि स्व-वापरला जाणारा' सर्ज करंट अनेक मालमत्ता मालकांच्या सहज लक्षात येत नाही.

३.SPD फोटोव्होल्टेइक प्रणालीचे संरक्षण कसे करते?

३.१बहुस्तरीय संरक्षण: प्रणालीसाठी "बुलेटप्रूफ वेस्ट" घाला

एक चांगली संरक्षण प्रणाली कांद्यासारखी असावी, ज्यात संरक्षणाचे अनेक थर असतात. आम्ही सहसा ग्राहकांना अशी प्रणाली अवलंबण्याची शिफारस करतो:तीन-स्तरीय संरक्षण धोरण:

अॅरे पातळी:बहुतांश प्रेरित विजेपासून संरक्षण करण्यासाठी कंबाईनर बॉक्समध्ये टाईप २ एसपीडी स्थापित करा.

इन्व्हर्टर पातळी: डीसी इनपुट बाजूला समर्पित फोटोव्होल्टेइक एसपीडी वापरा. ​​यूसी व्होल्टेजच्या निवडीकडे विशेष लक्ष द्या.

ग्रिड जोडणी बिंदू:एसी बाजूला स्थानिक ग्रीडच्या वैशिष्ट्यांनुसार अनुकूलित एसपीडी स्थापित करा.

३.२निवडीबद्दलचा गैरसमज: पॅरामीटर जितका जास्त, तितके चांगले

अनेकदा असे दिसून येते की ग्राहक आंधळेपणाने उच्च Imax मूल्यांचा पाठपुरावा करतात. वास्तविक पाहता, बहुतेक वितरित प्रकल्पांसाठी, 20kA डिस्चार्ज क्षमता पुरेशी असते. याचे मुख्य कारण यात आहे:

- व्होल्टेज जुळवण्याची क्षमता (Uc ≥ 1.2 × कमाल सिस्टम व्होल्टेज)

- अवशिष्ट व्होल्टेज पातळी (ही अत्यंत महत्त्वाची आहे कारण यावरून उपकरणाचे खरोखर संरक्षण केले जाऊ शकते की नाही हे ठरते)

- ऱ्हास दर्शविणारे कार्य (हे अत्यंत महत्त्वाचे आहे कारण ते "झोम्बी एसपीडी" टाळू शकते)

एका ऑस्ट्रेलियन ग्राहकाने 40kA रेटिंगचा SPD बसवण्याचा आग्रह धरला. तथापि, खूप कमी Uc व्होल्टेजची निवड केल्यामुळे, सिस्टीमवर कमी भार असताना तो SPD वेळेपूर्वीच खराब झाला.

३.३संरक्षणातील कमतरतांमुळे गुंतवणुकीवरील परतावा कमी होऊ देऊ नका.

मी असे अनेक काटेकोर घरमालक पाहिले आहेत, जे उत्कृष्ट दर्जाच्या घटकांवर भरपूर पैसे खर्च करण्यास तयार असतात, पण सिस्टीमच्या संरक्षणाबाबत मात्र गरजेपेक्षा जास्तच सावधगिरी बाळगतात. वास्तविक पाहता, एका चांगल्या प्रकारे डिझाइन केलेल्या SPD (सर्ज प्रोटेक्टिव्ह डिव्हाइस) प्रणालीचा खर्च एकूण प्रकल्प खर्चाच्या केवळ ०.३% ते ०.५% असतो, तरीही ती ८०% पेक्षा जास्त विद्युत बिघाड टाळू शकते.

डिझाइनच्या टप्प्यात प्रत्येकाने खालील बाबी विचारात घ्याव्यात असे सुचवले आहे:

- गडगडाटी वादळांच्या दिवसांची स्थानिक माहिती (जी हवामान खात्याकडून सहज मिळवता येते)

- ग्रिड गुणवत्ता अहवाल

उपकरण उत्पादकांनी ठरवलेले सर्ज टॉलरन्स मानक

निष्कर्ष

फोटोव्होल्टेइक प्रणाली २५ वर्षे स्थिरपणे चालण्यासाठी, तिला विश्वसनीय सर्ज संरक्षणाची गरज असते. हे सुरक्षा पट्टा न घालता उंचीवर काम करण्यासारखे आहे – कदाचित तुम्ही पहिल्या ९९ वेळा सुरक्षित राहू शकाल, पण १०० व्या वेळी तुम्हाला मोठी किंमत मोजावी लागू शकते.